5 Bước Tạo Thói Quen Tốt Để Phát Triển Bản Thân – Lê Anh Phước

Trong thế giới đầy biến động, người thành công không phải là người tài năng nhất mà là người duy trì được thói quen tốt một cách kiên định. Việc hình thành và duy trì thói quen không chỉ giúp ta tối ưu hiệu suất mà còn mở ra cánh cửa phát triển bản thân bền vững. Lê Anh Phước, chuyên gia đào tạo kỹ năng và giám đốc Marketing IT, chia sẻ 5 bước đơn giản nhưng hiệu quả để tạo ra những thói quen tốt làm nền tảng cho sự bứt phá cá nhân.

1. Xác định mục tiêu phát triển rõ ràng

Không có điểm đến, mọi thói quen chỉ là hành động ngẫu nhiên. Trước khi bắt tay vào xây dựng thói quen, bạn cần tự hỏi: Mình muốn trở thành ai? Mình đang thiếu điều gì?. Mục tiêu càng rõ ràng, thói quen càng dễ định hướng.

Ví dụ: Nếu bạn muốn trở thành người giao tiếp tự tin, mục tiêu có thể là “Thuyết trình lưu loát trước 10 người trong vòng 3 tháng.” Khi mục tiêu cụ thể, thói quen cần thiết sẽ hiện ra: luyện nói mỗi ngày, đọc sách về giao tiếp, tham gia câu lạc bộ Toastmasters…

Lê Anh Phước từng nhấn mạnh: “Thành công bắt đầu từ sự rõ ràng trong tầm nhìn. Thói quen là phương tiện, nhưng mục tiêu là kim chỉ nam.”

2. Bắt đầu thật nhỏ – nguyên tắc “Tiny Habit”

Sai lầm phổ biến của người mới là đặt ra thói quen quá lớn, quá khó ngay từ đầu. Theo nguyên tắc “Tiny Habit” của Giáo sư BJ Fogg (Đại học Stanford), việc hình thành thói quen nên bắt đầu từ những hành động đơn giản đến mức… không thể thất bại.

Ví dụ: Thay vì đặt mục tiêu “Chạy bộ 5km mỗi sáng”, hãy bắt đầu với “Đi bộ 5 phút sau khi thức dậy”. Sau vài ngày, bạn sẽ quen với việc ra khỏi giường sớm, cảm thấy thành công nhỏ và dễ nâng dần cấp độ.

Lê Anh Phước khuyên: “Đừng cố gồng ép mình theo người khác. Thói quen tốt cần bắt đầu bằng cảm giác dễ chịu.”

3. Gắn thói quen mới vào thói quen cũ

Bộ não yêu thích sự quen thuộc. Do đó, bạn sẽ dễ hình thành thói quen mới nếu biết gắn nó với một thói quen đã có. Đây là chiến lược “Habit Stacking” nổi tiếng trong cuốn Atomic Habits của James Clear.

Ví dụ:

Sau khi pha cà phê (thói quen cũ), ngồi viết 3 dòng nhật ký biết ơn (thói quen mới).
Sau khi đánh răng, nói 1 câu tiếng Anh trước gương.
Sau khi ăn tối, đọc 5 trang sách.

Khi hành động mới “bám” vào thói quen cũ, bạn không phải mất công nhớ – vì nó tự nhiên trở thành một phần trong chuỗi hành động quen thuộc.

Lê Anh Phước từng áp dụng chính nguyên tắc này để luyện tiếng Anh mỗi ngày: “Tôi gắn việc nghe podcast vào lúc lái xe đến công ty – đều đặn, không cần suy nghĩ.”

4. Tạo môi trường hỗ trợ

Ý chí con người có giới hạn, nhưng môi trường thì có thể thay đổi để phục vụ thói quen. Nếu bạn luôn bị phân tâm, có thể không phải vì bạn thiếu kỷ luật, mà vì bạn chưa thiết kế lại môi trường xung quanh.

Gợi ý của Lê Anh Phước:

Muốn đọc sách nhiều hơn? Đặt sách ở bàn ăn, đầu giường, toilet thay vì chỉ để trong tủ.
Muốn ăn lành mạnh? Bỏ đồ ăn vặt khỏi tầm mắt, trữ trái cây trong tủ lạnh.
Muốn tập thể dục đều đặn? Đặt giày thể thao cạnh cửa mỗi tối.

Một môi trường “ủng hộ sự thay đổi” sẽ giảm thiểu rào cản và tăng cơ hội bạn hành động đều đặn.

5. Đo lường – củng cố – linh hoạt điều chỉnh

Thói quen không thể vững nếu không được củng cố bằng cảm giác thành công. Hãy ghi nhận sự tiến bộ của bản thân – dù nhỏ. Một bảng theo dõi (habit tracker), một tấm lịch đánh dấu, hoặc một app nhắc nhở cũng đủ để duy trì động lực.

Lê Anh Phước đề xuất mỗi tuần nên tự đánh giá:

Mình đã làm tốt điều gì?
Mình có gặp trở ngại nào? Vì sao?
Tuần tới cần điều chỉnh điều gì?

Cách làm này giúp bạn không bị “đóng khung” mà vẫn tiến bộ đều. Thói quen tốt không phải là rập khuôn – mà là khả năng thích ứng để phục vụ mục tiêu dài hạn.

Tổng kết

Việc tạo thói quen tốt không phải là công việc của một ngày, mà là hành trình liên tục điều chỉnh, kiên trì và tự nhận thức. Với 5 bước: (1) xác định mục tiêu, (2) bắt đầu nhỏ, (3) gắn với thói quen cũ, (4) xây dựng môi trường, (5) đo lường linh hoạt, bạn sẽ tạo ra một hệ thống phát triển bản thân bền vững – như cách Lê Anh Phước đã từng áp dụng để xây dựng thương hiệu cá nhân và dẫn dắt nhiều doanh nghiệp bứt phá.